Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów BHP, pracodawca zobowiązany jest do przeprowadzania pomiarów natężenia oświetlenia nie rzadziej niż co 5 lat. Obowiązek ten dotyczy wszystkich pomieszczeń, w których pracownicy wykonują stałe stanowiska pracy. Pomiary należy przeprowadzić również po każdej istotnej zmianie systemu oświetlenia, tj. po wymianie opraw, źródeł światła na inne typy (np. przejście na LED), po zmianie układu pomieszczeń lub sposobu ich użytkowania, a także po każdej modernizacji instalacji oświetleniowej. Dokumentacja pomiarowa powinna być przechowywana przez cały okres eksploatacji instalacji i udostępniana na żądanie organów kontrolnych, w tym Państwowej Inspekcji Pracy.

Brak aktualnych pomiarów oświetlenia stanowi naruszenie przepisów BHP i może skutkować poważnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi. Inspektor Państwowej Inspekcji Pracy podczas kontroli może nałożyć mandat w wysokości do 2 000 zł, a w przypadku skierowania sprawy do sądu — grzywnę nawet do 30 000 zł. W przypadku wypadku przy pracy, w którym nieodpowiednie oświetlenie miało wpływ na zdarzenie, brak dokumentacji pomiarowej może stanowić dowód rażącego niedbalstwa pracodawcy, co pociąga za sobą odpowiedzialność odszkodowawczą wobec pracownika. Ubezpieczyciel może również odmówić wypłaty odszkodowania lub dochodzić regresu. Regularne pomiary z protokołem to nie tylko obowiązek — to realna ochrona pracodawcy.

Wymagane wartości natężenia oświetlenia określa norma PN-EN 12464-1 i zależą od rodzaju wykonywanych czynności. W biurach przy stanowiskach komputerowych wymagane jest minimum 500 lux na płaszczyźnie roboczej (biurko), z równomiernością U0 ≥ 0,6. W ciągach komunikacyjnych biurowych wystarczy 100 lux. Na halach produkcyjnych wartości zależą od precyzji pracy: przy pracach grubych (montaż elementów dużych) wymagane jest 200 lux, przy pracach średnich 300–500 lux, a przy pracach precyzyjnych (np. elektronika, jubilerstwo) nawet 750–1500 lux. W magazynach wystarczy 100–200 lux. Na klatkach schodowych minimum 100 lux. Nasz protokół zawsze porównuje zmierzone wartości z wymaganiami normy dla konkretnego rodzaju działalności wykonywanej w danym pomieszczeniu.

Protokół pomiarowy oświetlenia, który wystawiamy, spełnia wymogi Państwowej Inspekcji Pracy i zawiera wszystkie niezbędne elementy: dane identyfikacyjne obiektu i zamawiającego, datę i warunki pomiaru (oświetlenie wyłącznie sztuczne, bez dziennego), informacje o użytym przyrządzie pomiarowym wraz z aktualnym certyfikatem wzorcowania, opis metodyki pomiarów (siatka punktów, wysokość płaszczyzny pomiarowej), zestawienie wyników pomiarów dla każdego pomieszczenia w formie tabeli, obliczone wartości Emed (średnie natężenie), Emin (minimalne natężenie), U0 (współczynnik równomierności), porównanie z wartościami wymaganymi normą PN-EN 12464-1, jednoznaczną ocenę: 'spełnia normę' lub 'nie spełnia normy' oraz zalecenia dotyczące ewentualnych działań naprawczych. Do protokołu dołączamy mapę rozkładu natężenia oświetlenia. Protokół jest podpisany przez uprawnionego elektryka z uprawnieniami SEP.

Czas trwania wizyty pomiarowej zależy przede wszystkim od liczby i powierzchni mierzonych pomieszczeń. Pojedyncze pomieszczenie biurowe (ok. 20–30 m²) mierzymy w ciągu 20–30 minut, wliczając rozstawienie siatki pomiarowej, wykonanie pomiarów i zapisanie wyników. Obiekt biurowy o 10 pomieszczeniach to zazwyczaj 3–5 godzin pracy. Hala produkcyjna lub magazyn o powierzchni 500–1000 m² wymaga zwykle jednego dnia roboczego. Po wizycie pomiarowej przystępujemy do obliczeń i opracowania dokumentacji — protokół jest gotowy zazwyczaj w ciągu 3–5 dni roboczych od dnia pomiarów. W pilnych przypadkach (np. przed kontrolą PIP) możemy przyspieszyć wydanie protokołu — prosimy o kontakt telefoniczny pod numer 695 948 445.

Tak, pomiary natężenia oświetlenia sztucznego wykonujemy przy normalnej pracy zakładu, jednak obowiązuje kilka warunków technicznych, które muszą być spełnione. Po pierwsze, pomiary muszą być wykonane przy wyłączonym świetle naturalnym (okna zasłonięte lub pomiary po zmroku) albo z uwzględnieniem wyłącznie oświetlenia sztucznego — norma PN-EN 12464-1 określa wymagania dla oświetlenia sztucznego. Po drugie, wszystkie oprawy oświetleniowe muszą być sprawne i pracować w normalnym trybie. Po trzecie, nie mogą być przestawiane meble ani urządzenia w trakcie pomiaru danego pomieszczenia. Pracownicy mogą przebywać na stanowiskach pracy, jednak prosimy o minimalne przemieszczanie się w trakcie wykonywania odczytów. W praktyce zakłócenia produkcji są minimalne — zazwyczaj wystarczy kilkanaście minut spokojnej pracy w danym pomieszczeniu.

Jeśli pomiary wykazują wartości poniżej wymagań normy PN-EN 12464-1, protokół zawiera szczegółowe zalecenia naprawcze. Najczęstsze przyczyny niedostatecznego oświetlenia to: wyeksploatowane lub zabrudzone źródła światła i oprawy (strumień świetlny może spaść nawet o 30–50% po kilku latach użytkowania), nieodpowiednie rozmieszczenie opraw, zbyt mała moc zainstalowana, lub nieodpowiedni dobór temperatury barwowej. Firma Fazele oferuje kompleksowe podejście: po stwierdzeniu niezgodności możemy od razu zaproponować projekt modernizacji oświetlenia i jego realizację — sprawdź naszą usługę projektowania oświetlenia (/uslugi-elektryczne/projektowanie-oswietlenia/). Po naprawie lub modernizacji wykonujemy pomiary kontrolne i wystawiamy nowy protokół potwierdzający zgodność z normą.

Nie — to dwa odrębne rodzaje pomiarów, choć oba są obowiązkowe w zakładach pracy i oba wykonuje firma Fazele. Pomiary elektryczne (inaczej: pomiary ochronne instalacji elektrycznej) dotyczą bezpieczeństwa instalacji elektrycznej: sprawdzają rezystancję izolacji przewodów, skuteczność ochrony przeciwporażeniowej, impedancję pętli zwarcia, działanie wyłączników różnicowoprądowych i upływność. Są wymagane przez Prawo Budowlane i normy SEP co 1 lub 5 lat zależnie od obiektu. Pomiary oświetlenia natomiast dotyczą jakości i ilości światła na stanowiskach pracy — sprawdzają czy pracownicy mają zapewnione odpowiednie warunki wzrokowe. Są wymagane przez przepisy BHP co 5 lat. Oba rodzaje pomiarów skutkują odrębnymi protokołami. Zachęcamy do zapoznania się z naszą ofertą pomiarów elektrycznych (/uslugi-elektryczne/pomiary-elektryczne/) i zamówienia obu usług jednocześnie — to wygodne i często tańsze.